Streekgenoten: indringende voorstelling

REGIO Momenteel toert een bijzondere voorstelling door de streek. Streekgenoten.

In dit bijzondere podiumproject wordt het intrigerende verhaal verteld van de muzikale Joodse familie Stoppelman uit Oude Pekela, die voor de Tweede Wereldoorlog op vele bruiloften en partijen speelde. Het achtkoppige orkest van vader Lazarus en zijn zeven zonen bracht met veel verve de wals, de valeta en andere dansmuziek.

Het strijkorkest van de Stoppelmannen was in de vooroorlogse jaren geliefd en veelgevraagd. Tot de Duitsers Nederland binnen vielen. Bijna geen enkele jood in de Veenkoloniën overleefde de Holocaust. Alle zeven zonen van Stoppelman werden in concentratiekampen omgebracht.

Het verhaal wordt verteld door de stad Groninger historicus Beno Hofman. Zijn verhaal geeft inzicht in de rijke en bijzondere joodse cultuur in de Veenkoloniën in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog. De familie Stoppelman uit Oude Pekela was zo’n familie. Het orkest trad op bij trouwerijen en feesten. Tot de Duitsers Nederland binnenvielen.

Deze muzikale en verhalende expositie over de familie Stoppelman is omlijst met beeldende liedjes van Bert Hadders. Van arrangeur Tim Nobel is de opzwepende klezmermuziek uitgevoerd door het veelgevraagde Bolotny Trio. Het mooie stemgeluid van mezzosopraan Hanneke Tichelaar verrijkte de klassieke werken door het 75-koppige orkest van de Veenkoloniën, het VKSO, onder leiding van dirigent Lubertus Leutscher.

Aan de productie van ‘Streekgenoten, Joden in de Veenkolonien’ is door de arrangeurs en projectontwerpers bijna drie jaar gewerkt. De Groningstalige zanger Bert Hadders heeft voor Streekgenoten vier liederen geschreven en gezongen. ,,Ik wilde het stiekem al heel graag, maar je gaat jezelf ook niet aanbieden.” Tijdens een treffen op een muzikaal evenement vroeg Lubertus Leutscher hem voor een gezamenlijk optreden. Hadders: ,,Normaal sta ik met een gitarist op het podium. En nu met 80 musici met een dirigent. Het is een heel andere wereld. Het is nieuw voor mij en ik vond het heel spannend. Maar het bevalt mij goed. Het is prachtig om te midden van allemaal goede muzikanten te staan. Het is een mooie manier van muziek maken met elkaar, en dan ook met pop en klassiek bij elkaar. Ik vind het ook heel mooi dat we zo’n symfonieorkest hebben in de Veenkoloniën.”

,,Bij mijn liederen heeft Tim Nobel prachtige arrangementen geschreven. Ook dat was wel spannend om te zien wat hij met mijn muziek zou doen. Maar ik ben er ‘hail wies mit’. Ik heb me in het verhaal verdiept en er boeken over gelezen. Mijn insteek was om deze mensen een gezicht te geven. De omlijsting met deze beeldende liedjes brengt het heel dicht bij. Met een verhaal en een naam begrijpen mensen het beter dan met cijfers. Des te schrijnender wordt ook de afloop.”

“Eigenlijk hebben we het niet zozeer over de oorlog en de Holocaust willen hebben, maar bij elke verhaal over een Joodse familie eindigt het daar. Je kunt er eigenlijk niet omheen. Misschien is het maar goed dat we het zo hebben gedaan.”

‘Streekgenoten, Joden in de Veenkoloniën’is ook te zien op 17 maart in Geert Teis te Stadskanaal en op 31 maart in De Voorhof te Westerbork.

Door Henk Drenth