Wat de gek ervoor geeft: Lutje Potje

‘Wat de gek ervoor geeft' is een rubriek over eigenaardige items met een bijzonder verhaal. Van kringloopschatten tot zelfgemaakte pronkstukken en erfenissen: alles heeft een prijs maar ook zeker een geschiedenis! Vandaag in aflevering 26: Lutje Potje

„Komt ze straks in een konijnenhok terecht?" reageerde de Zuidlaarder toen zijn vrouw vertelde dat zij hun dochter graag in een Lutje Potje van Willem Hesseling uit Harkstede wil grootbrengen. "Uiteindelijk zijn ze er toch uitgekomen", vertelt Hesseling geamuseerd. En dus legt hij nu de laatste hand aan het babyhuisje dat straks bij de jonge ouders in Zuidlaren staat.

Maar zo’n Lutje Potje, wat is dat nou eigenlijk? "Het is iets van vroeger. En iets typisch Gronings”, begint Hesseling zijn verhaal. „Daar was een of andere dokter Posthumus. En die heeft het bedacht. Er waren indertijd heel veel zieke kinderen door de bedompte kleine huizen met daarin veel kinderen."

‘‘Licht en lucht zijn voor de baby het beste recept tegen velerlei kwalen, vooral rachitis’, aldus Jitze Posthumus – van 1924 tot zijn overlijden huisarts in Eenrum’, informeert Levend Erfgoed Groningen op de website. Posthumus zocht daarom ‘een manier om kinderen meer frisse en gezonde buitenlucht te gunnen, zonder dat ze continu door moeder in de gaten moesten worden gehouden’. Met timmerman Fokko van Til uit Mensingeweer ontwierp hij daarvoor een Lutje Potje, ‘babyhuisje’. ‘Deze houten hokjes waren voorzien van wielen, zodat ze gemakkelijk uit te harde wind of te felle zon konden worden verplaatst. Met gaas werden de openingen afgesloten om insecten buiten te houden’, aldus Levend Erfgoed Groningen.

Zelf heeft Hesseling nooit in een babyhuisje gelegen, maar op een gegeven moment werd hij op dat spoor gezet „en dan laat het je niet meer los. Met onze eigen kinderen hadden we de mazzel dat we zo’n huisje konden kopen. Dat was nog een van Van Til zelf; de timmerman die als eerste dat ding gemaakt heeft in 1937. In 1983 hebben wij het op de kop getikt, heel wat jaren later." Al zijn vijf kinderen zijn, door te slapen in de buitenlucht, gezond en sterk geworden, vertelt hij trots. En dat gebeurde zelfs met een laagje sneeuw op het dak.

De Harksteder is van alles: automonteur, timmerman, schilder, lasser. En werktuigbouwkundige. De aanleiding om in de voetsporen van Van Til te treden en zelf een Lutje Potje te bouwen, was er toen zijn dochter meldde dat ze zwanger was. „'Dan weet ik nog wel een mooi cadeautje', zei ik."

Door mond-tot-mondreclame levert Hesseling straks zijn derde exemplaar af. Een stukje Groninger geschiedenis in leven houden is mooi meegenomen, "maar het belangrijkst zijn de kinderen: dat ze op een gezonde manier groot worden."

Voor zijn babyhuisjes probeert hij zo veel mogelijk restmateriaal van andere klussen te gebruiken of anderszins te recyclen. Zo heeft dit Lutje Potje een dak van planken uit de vloer van een oud-buurman in Zuidbroek en wielen van een rollator. "Dat was van Pia’s moe. Haar moe is al oet tied, dus die rollator stond maar te verstoffen in de schuur. Alle onderdelen heb ik uiteindelijk weer gebruikt. En zo is het nu een beetje het voorportaal van wat je later krijgt."

 

Annegriet Renfurm-Wijchers

Heeft u ook iets bijzonders in huis of wellicht iets geks in de buurt gespot? Tip ons via hskrant@ndcmediagroep.nl of veendammer@ndcmediagroep.nl