Laura van Meijeren - Japie 

 ZUIDBROEK Als kind dacht ik dat de stem in mijn hoofd een denkbeeldig vriendje was. Uiteraard vertelde ik het aan niemand. Ik had gehoord van een klasgenootje over een meisje uit haar straat. Haar ouders maakten zich zorgen over het feit dat ze altijd alleen speelde. Toen het meisje haar ouders vertelde dat ze al anderhalf jaar met ene Nienke speelde, werd ze naar een praatdokter gestuurd. Dat zou mij niet overkomen! Dus stelde ik geen vragen over het stemmetje waar ik discussies mee voerde in mijn hoofd. Wel werd ik er moe van.

Toen ik op een dag de film Pinokkio zag, vielen de stukjes ineens op zijn plaats. Ik had een krekel in mijn hoofd! De krekel volgde me, net zoals Pinokkio, liet hij me nooit met rust. Soms was hij stil, maar wanneer ik bijvoorbeeld op het aanrecht klom om een stuk chocolade uit de voorraad van mijn moeder te ‘pakken’, wierp hij me allerlei verwijten toe. Gek werd ik ervan. Als ik die stem moest geloven was ik gedoemd en deed ik alles verkeerd.

Toen ik op een dag besloot om mijn moeder toch naar de stem te vragen, zei ze dat bijna iedereen een stem in zijn hoofd heeft. ,,En dat stemmetje vertelt je over goed en slecht, en met slecht bedoel ik bijvoorbeeld dat je geen chocolade van je moeder moet stelen.’’ Ik werd lijkbleek.

Ik leerde die dag twee dingen: Moeders weten altijd alles en de stem in je hoofd heet ‘een geweten’. Of Japie, zoals ik hem vanaf nu noemde. Vanaf dat moment, wanneer ik expres of per ongeluk iets verkeerd had gedaan en aan moeder vroeg of ze boos was zei ze: ,,Wat denk je zelf?’’ Een hekel had ik aan die woorden. Hoe kon ik nu weten wat zij vond?

Het nare van een geweten is het dat het een stuk van het onbezorgde kind dat je in je draagt, wegneemt. Ineens denk je over alles na. Je bent nooit meer alleen. De discussie met jezelf stopt nooit. Wanneer je op het woord ‘geweten’ googelt, vind je onder andere het volgende erover:

‘Het geweten, - in het Latijns conscientia, wat betekent met bij of met zichzelf weten - vergelijkt een aangeleerde of ingeboren ethische norm met een praktische situatie. In de opvoeding wordt het geweten ontwikkeld omdat de ervaring leert dat menselijke neigingen erdoor in toom gehouden kunnen worden.’ (Bron: Wikipedia, 2021)

Maar als menselijke neigingen in toom moeten worden gehouden, wat blijft er dan nog van onze menselijkheid over? Hoe meer je naar de stem van het geweten luistert, hoe bedrevener hij wordt.

Terwijl ik met een milkshake op de schommel in de speeltuin van onze buurt zit, hoor ik Japie weer. ,,Die schommel is voor kinderen, niet voor dames van 30.’’

Japie kan wel meer vinden. Ik ontbeet vanmorgen met M&M’s en stelde me voor hoe hij verdronk in de kom met yoghurt. Geweten, kiss my ass.