Ravage na supercell: vrijwilligers begraafplaats Wildervank schrikken zich wezenloos

Uren, dagen, maanden werkten vrijwilligers uit Wildervank om wat geldt als een van de mooiste begraafplaatsen van Groningen op te knappen. En toen kwam de zogeheten supercell over.

,,Wat zijn we geschrokken’’, zegt vrijwilliger Jan Rijks uit Wildervank. ,,De ravage is nog zichtbaar. Uit een eerste inventarisatie deze week blijkt dat zeker vijf bomen nabij het lijkenhuisje en nog een berk verderop moeten wijken.’’

Inventarisatie

Hoeveel meer schade er is op de begraafplaats aan de Dalweg 36 in Wildervank waar tal van veenkolonialen van naam liggen begraven moet nog blijken. ,,Ik hoop dat ze volgende week beginnen met het opruimen van de rommel. Dan kunnen we een inventarisatie maken.’’

De supercell, de meest heftige soort onweersbui die voorkomt, trok vorige week zaterdag zijn sporen. In een meer dan honderd jaar oude boom sloeg de bovendien de bliksem in. Een enorme tak brak en stortte op grafmonumenten.

,,Als je dat ziet verschrikkelijk. Je wilt niet weten hoeveel werk vrijwilligers hebben verricht om oude grafmonumenten op te knappen.’’ Elke dinsdag en woensdag kwamen ze bij elkaar om minutieus alles op te knappen. ,,De vrijwilligers hebben zo hun best gedaan.’’

 

Cultuurhistorische waarde

Sinds 1916 worden er mensen begraven op de begraafplaats net buiten het dorp. Die geldt als een van de meest bijzondere begraafplaatsen in Groningen en is van cultuurhistorische waarde. Een begraafplaats ook die in verval was. ,,Vooral als er geen nabestaanden meer zijn, wordt een graf vaak niet meer onderhouden en gaat het mis.’’

Een paar honderd grafmonumenten moesten worden opgeknapt. Een klus die met geld van de provincie Groningen en de gemeente Veendam (in totaal zo’n 67.000 euro) werd uitgevoerd door vrijwilligers onder leiding van mensen van Landschapsbeheer Groningen.

Moeilijke klus

Een moeilijke klus. Vooral ook omdat het in het begin moeilijk was aan vrijwilligers te komen. De gemeente Veendam hield zelfs een open dag om zo de cultuurhistorische waarde van de begraafplaats onder de aandacht te brengen. Rijks: ,,Maar het is ons gelukt. De laatste tijd waren we met een vast groepje van een man of vijf.’’ Eind vorig jaar, begin dit jaar was de klus geklaard. De monumenten lagen er verzorgd bij. Het groen was gesnoeid, de paden weer begaanbaar. Het verval was een halt toegeroepen. Rijks: ,,En dan krijg je dit. Diep zuchten en opnieuw beginnen. Laten we hopen dat het meevalt.’’

 

Veenkolonialen van naam

H. Knoop, uitgever en eerste hoofdredacteur van De Noord-Ooster (een voorloper van deze krant), heeft er een laatste rustplaats. Net als zijn vrouw M. Knoop-Bierling die haar man na zijn overlijden in 1930 opvolgde als hoofdredacteur.

Hillegonda Constance Everts-Mackeno is er in 1987 begraven. In de tweede helft van de jaren zestig van de vorige eeuw werd ze wethouder namens de VVD in de toenmalige gemeente Wildervank. Toen die in 1969 werd samengevoegd met Veendam, bleef ze in functie. Ze was een van de 20 vrouwelijke gemeentebestuurders in Nederland.

Architecten als J. en G. Siccama (vader en zoon) en aannemers gebroeders Ten Hof en Jan Bos, de vermogende landbouwer die in 1913 het Walckerorgel schonk aan de Grote Kerk in Wildervank, zijn er bijgezet. Net als Harm Drost en Grietje Poortman. Drost was de eerste schipper van de Familietrouw. Het oudste nog varende turfschip van Groningen uit 1894.