Begraafplaats Wildervank van grote historische waarde

WILDERVANK

Wethouder André Hammenga opende gisteren de Open Dag van begraafplaats Dalweg 36 in Wildervank.

Tot 15.00 uur kregen bezoekers uitleg over de cultuurhistorische waarde van deze begraafplaats. Medewerkers van de gemeente Veendam en Landschapsbeheer Groningen verzorgden rondleidingen en gaven presentaties over de begraafplaats en herstel en historie van verschillende grafmonumenten. De open dag wordt georganiseerd in het kader van “De Week van de Begraafplaats”.

„De begraafplaats Dalweg 36 is rond 1919 gecreëerd. En we hebben in Wildervank een behoorlijk rijke maar ook een arme gemeenschap gehad, dat kenmerkt zich ook in deze begraafplaats. Er staan allerlei mooie en verschillende grafmonumenten”, aldus Hammenga.

De gemeente vond een werkgroep die heeft gekeken of de monumenten als funerair erfgoed bewaard kunnen worden.

„Als gemeente Veendam moesten we de begraafplaats uitbreidden voor nieuwe graven en deze monumenten stonden op de lijst van verwijdering. Ze zouden worden opgeslagen voor belangstellenden die zich konden melden. Wanneer er na een aantal jaren zich geen belangstellenden hadden gemeld om ze te behouden, konden ze worden verwijderd.

De werkgroep heeft gekeken naar wat er moet worden bewaard, en als gemeente hebben we besloten de monumenten - in totaal 65 - als funerair erfgoed te bewaren. We hebben de gemeenteraad bereid gevonden om daar een bedrag voor vrij te maken. Groninger Landschapsbeheer doet het technische deel van het onderhoud. Zoals het herstel van hekwerken, stenen en metselwerk.

Maar daarnaast zochten we vrijwilligers voor het schoonmaken en het opnieuw verven van de belettering van de graven. De vrijwilligers komen behalve uit Wildervank ook uit Hoogezand en Nieuw Buinen. Landschapsbeheer coacht en begeleid de vrijwilligers met het laten zien hoe dat precies moet en heeft er ook materiaal voor.

De graven die worden hersteld, zijn van belangrijke families die veel hebben betekend. Zoals de architect G. Siccama. Hij heeft onder andere het gebouw van Sint Franciscus ontworpen.

Of het graf van Hubertus Knoop, de oprichter van de voormalige krant De Noord-Ooster in 1903 in Wildervank. De geschiedenis van die krant is nu onderdeel van het Dagblad van het Noorden. Het is een bijzonder kerkhof met grafmonumenten die het waard zijn om te behouden. Het totaalbedrag is 65.000 euro voor het herstel. We hebben 15 tot 20 duizend euro subsidie van de provincie gekregen.”

Het kerkhof werd in 1919 als landschapspark aangelegd. De architect hiervan kon niet meer achterhaald worden. In het gebouwtje op de begraafplaats is een tijdelijke tentoonstelling ingericht met informatie en kopieën van oude foto’s van de families.

Er hielp ook een stagiaire van de Winkler Prins met de restauratie mee. Daisy Kreupeling (14 jaar) deed dit in het kader van haar maatschappelijke stage. Ze vond het een leuk onderwerp omdat ze eigenlijk archeologie wil doen. Daisy Kreupeling: “Maar dan moet ik eerst heel veel opleidingen doen. Daarom was ben hiermee begonnen, en dan kan ik het zo gaan opbouwen. Ik vind het heel mooi om de verhalen achter deze mensen te horen.”

Ze maakte de letters en de palmtakken op grafstenen weer zwart met tamponeren. Een techniek met een soort kurk waarbij geen verf buiten de letters en de palmtak komt.

De gemeente zoekt nog naar mensen die zich met de begraafplaats bezig willen houden, zowel qua onderhoud als voor fondsenwerving.

Door Henk Drenth.