‘We volgen de zwanen’

VEENDAM

wee mensen, ieder aan een kant van het kanaal, lopen ‘mijn’ zwanen een kant op te manipuleren, spetterend met lange stokken en af en toe wat geschreeuw. Bij navraag blijkt dat de zwanen gevangen moeten worden zodat ze geringd en geregistreerd kunnen worden. Ze laten zich niet zomaar vangen en opeens blijken er nog drie zwanenvangers te zijn. Als het dan zo ver is wordt een zwaan met een haak om de hals uit het water getrokken. Het ziet er nogal naar uit en vrij kort erna wordt ook de tweede zwaan bij de wallekant opgetrokken.

Dat ziet er naar uit!

Jan Beekman: ,,Ja, maar gelukkig hebben ze er helemaal geen last van. Ze zijn natuurlijk wel wat geschrokken, maar deze manier van vangen doet geen pijn. We brengen ze nu meteen naar een plek in de schaduw en zodra ze een beetje van de schrik zijn bekomen gaan we ze ringen.’’

Waarom eigenlijk?

,,Om in de gaten te houden hoe het gaat met de populatie. Broedsucces, overleving, emigratie en immigratie. Vijftig procent van de broedende zwanen in Groningen komt van buiten de provincie. Dat komt door vernielde nesten.’’

Wat kan een reden zijn om een nest te vernielen?

,,Soms zijn mensen bang voor overlast of schade aan gewassen. Of simpele vernielzucht.’’

Hoeveel on-geringde zwanen vangen jullie per jaar?

,,Onze werkgroep, Avifauna, telt 40 leden en ieder jaar gaan we bij alle sloten, wijken, diepen en kanalen in de provincie langs om te kijken welke zwaan waar zit en met wie, of er eieren/jongen zijn en of ze allemaal geringd zijn. Sinds de oprichting in 1979 hebben we ongeveer 22.000 zwanen geringd. In deze tijd van het jaar kunnen de jongen nog niet vliegen en zijn de oudere vogels in de rui. Dat vergemakkelijkt het vangen. Sinds kort maken we gebruik van een drone om de vogels op te sporen.’’

Zwanen blijven hun hele leven bij dezelfde partner, toch?

,,Meestal wel. Ze gaan niet vreemd, maar heel af en toe blijken ze toch te scheiden. En wanneer een helft van een paartje dood gaat, gaat de achtergebleven zwaan vaak wel verder met een andere partner. Ze kunnen tot wel 25 jaar oud worden en zijn niet graag alleen.’’

Wat staat er eigenlijk precies op die ringen en waar komen ze vandaan?

,,Het vogeltrekstation levert en coördineert de uitgifte van de ringen met een unieke code. Ze zijn behoorlijk groot, maar opvallend licht en meestal kunnen we het nummer op de ring aflezen met een verrekijker. Er zijn ringen van kunststof en van RVS.’’


Auteur

Redacteur