'Het verhaal van 'Spijt' moet verteld blijven worden'

Drachten

  Het is bijna 20 jaar geleden dat schrijfster Carry Slee 'Spijt!' schreef. Inmiddels is het boek niet meer weg te denken uit de Nederlandse jeugdliteratuur. Vrijdag 22 januari is een theaterversie te zien in vanBeresteyn.

Het boek werd in recordaantallen verkocht. Het is ook niet voor niks één van de belangrijkste boeken in de jongerenreeks van Slee. Het boek gaat over Jochem die gepest en getreiterd wordt. Op een schoolavond gaat het mis. Jochem wordt dronken gevoerd. Zijn enige vrienden, David en Vera, hebben het te druk met zichzelf. Jochem vlucht en komt niet meer terug. Zijn tas wordt in een meer teruggevonden. Hij zag maar één uitweg. Een heftig verhaal dat na het boek en de film uit 2013 dit seizoen te zien zal zijn in de Nederlandse theaters. 'Spijt' is een verhaal dat verteld moet blijven worden.   Carry Slee kwam op het idee voor het boek toen ze thuis door een tv gids aan het bladeren was: "Ik had achter op de VPRO gids gelezen over een jongen die vertelde dat zijn buurmeisje zelfmoord had gepleegd omdat ze zo werd gepest. Ik schrok zo erg dat ik dacht, als kinderboekenschrijver moet ik daar toch iets mee doen. En toen ben ik dat boek gaan schrijven." Gepest worden kan voor kinderen een heel traumatische ervaring zijn. Anno 2015 wordt één op de vijf kinderen minstens één keer per week gepest. Maar liefst 60% van alle kinderen krijgt, vroeg of laat, wel eens met pesten te maken. Hoewel het pesten zich vaak afspeelt in het zicht van andere kinderen, wordt het meestal verborgen gehouden voor volwassenen. Zorgelijke cijfers en feiten over een probleem van alle tijd. Slee gaat verder: "Op dit moment gebeurt het nog steeds. Ik heb het boek zo lang geleden geschreven, maar er wordt nog steeds gepest."   Ondanks dat het boek van Slee nog steeds veel gelezen wordt door de jeugd, denkt Dick van den Heuvel, die voor de film het scenario schreef en producent en regisseur van de voorstelling is, dat het daarnaast ook belangrijk is om het verhaal op andere manieren te vertellen: "Dat deden we niet geheel onverdienstelijk met de film in 2013, die ruim 450.000 bezoekers trok en in totaal 35 nationale en internationale prijzen won, en dat doen we nu, twee jaar later met de musical." Van den Heuvel gaat verder: "De voorstelling zal in meer dan 80 theaters in heel Nederland te zien zijn. We hopen op die manier zoveel mogelijk jongeren en kinderen te bereiken. Maar ook voor ouders is het goed om 'Spijt de musical' te zien."   Dick van den Heuvel en Gerda van Roshum produceerden vorig jaar de musical 'Afblijven', ook naar een boek van Carry Slee. "We willen theater maken met een maatschappelijke relevantie, over onderwerpen die leven onder de jeugd," zegt Gerda van Roshum. Er is niet zomaar gekozen voor 'Spijt' als tweede grote voorstelling van deze kleine producent. "'Spijt' stond al een paar jaar op ons verlanglijstje om aan het theaterpubliek te vertellen," gaat Van Roshum verder, "Maar theater brengt ook beperkingen met zich mee en we hebben alle tijd genomen om het verhaal optimaal voor te bereiden voor het theater."   Maar Dick en Gerda doen meer dan alleen het maken van de voorstelling. "De thema's zijn zo heftig dat we de jongeren niet zomaar laten gaan. We hebben een online platform opgericht waar zij hun eigen verhaal kunnen vertellen, Pezzep.nl," vertelt Dick van den Heuvel. "Daarnaast leent de musical zich uitstekend voor een bezoek door klassen uit het middelbaar onderwijs. Speciaal voor hen hebben we een uitgebreid educatiepakket samengesteld dat ze niet alleen voorbereid op het theaterbezoek in het algemeen en de voorstelling in het bijzonder, maar de klassen ook in de gelegenheid stelt om klassikaal na te praten over de onderwerpen met behulp van videomateriaal uit de show."   Ook voor de jonge cast van de voorstelling is het niet niks. Het verhaal zien of horen is één ding, maar om het meer dan 80 keer te spelen is een tweede. Bjorn Wilbers speelt de zware rol van Jochem. Bjorn zegt hierover: "Deze rol is een enorme uitdaging. Ik probeer mezelf zoveel mogelijk in te lezen. Sowieso heb ik het boek gelezen en de film gezien. Alles om me optimaal voor te bereiden op deze rol." Actrice Robin van den Heuvel speelt de vertelster die het publiek op een organische manier door het verhaal manoeuvreert. "In een boek kan je zoveel personages bedenken als je wil, maar in een theatervoorstelling is het aantal rollen beperkt. Daarom heeft Dick de vertelster bedacht die niet alleen zaken kan samenvatten, maar bijvoorbeeld ook de rollen van een paar moeders speelt," zegt Robin. Bjorn haakt in: "Het is ook voor het eerst dat het onderwerp pesten op een toegankelijke manier in het theater gebracht wordt. Ik denk dat we veel jongeren een leuke avond kunnen bezorgen, maar ze tegelijkertijd ook  kunnen laten inzien dat er nog veel moet gebeuren als het gaat om elkaar pesten en treiteren."   Uiteindelijk hopen de producenten met hun voorstellingen niet alleen maatschappelijke thema's op een amuserende wijze in de schouwburgen te brengen, maar jongeren ook meer te enthousiasmeren voor theater. Dick van den Heuvel: "Theater is voor alle leeftijden. De laatste jaren zijn er enorme sprongen gemaakt als het gaat om kindertheater. Maar voor jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar is er eigenlijk niks. Wij springen graag in dat gat. Het is een belangrijke leeftijdsgroep die ook  in het theater niet vergeten mag worden." TEKST: Christian Seykens 'Spijt de musical' is vrijdag 22 januari in vanBeresteyn te zien. Voor meer informatie en kijk op: www.lawei.nl.

Auteur

Bram Hulzebos